Geplaatst op Geef een reactie

Mosterdblad – De Volledige Kweekgids

Mosterdblad of bladmosterd (Brassica juncea) is een lekker pittig plantje dat hier nog vrij onbekend is. Oorspronkelijk komt het uit Centraal-Azië, waar de blaadjes vaak in de wok belanden. Maar ook rauw in een slaatje kan het een pittige toets toevoegen. Het is een verwant van de gele mosterd, de plant waar ook mosterd van wordt gemaakt. De plant vormt een losse krop die ongeveer 30 tot 45 centimeter hoog wordt en bestaat in verschillende kleuren met verschillende soorten bladeren.

Verder lezen Mosterdblad – De Volledige Kweekgids
Geplaatst op Geef een reactie

Spruitkool – De Volledige Kweekgids

Kweekgids Spruitkool omslag

Spruitkool (Brassica oleracea gemmifera) is misschien wel de ideale kool om in onze contreien te kweken. Hoewel ze net zoals andere kolen oorspronkelijk uit het Middelandse Zeegebied afkomstig zijn, worden ze al eeuwenlang ook in België en Nederland geteeld. Niet voor niets spreekt men in het engels van Brussels sprouts. Spruitkool houdt namelijk van ons nattig en koel klimaat en zorgt voor verse groenten in het midden van de winter.

Spruitkool is eigenlijk net dezelfde plant als vele andere kolen zoals broccoli, bloemkool en sluitkool. Maar waar bij broccoli en bloemkool de bloemaanzet is doorgekweekt, en bij sluitkool de bladeren, is spruitkool verder doorgekweekt voor de kleine kooltjes in de bladoksel.

Alles over de teelt van deze heerlijke wintergroente lees je in deze kweekgids.

Verder lezen Spruitkool – De Volledige Kweekgids
Geplaatst op Geef een reactie

Sluitkool (Rode-, Witte-, Spits- en Savooikolen) – De volledige kweekgids

Sluitkool kweekgids omslagfotot

De sluitkolen (Brassica oleracea capitata) zijn de belangrijkste leden van de familie van de kolen. Omdat sluitkool zo goed bewaarbaar is en vaak de enige ‘verse’ groente waren in de winter waren ze heel belangrijk in de middeleeuwen en later. Sinds de opkomst van de moderne koeltechnologieën zijn ze wat minder belangrijk geworden in ons dieet, maar in menig moestuin kunnen ze zeker nog gevonden worden.

De sluitkolen zijn herkenbaar aan hun grote gestalte. De krop van de kolen word gevormd door bladeren die elkaar omsluiten (de hartbladeren). Enkel de buitenste bladeren (de ombladeren) ontvouwen zich en zorgen voor de fotosynthese.

Verder lezen Sluitkool (Rode-, Witte-, Spits- en Savooikolen) – De volledige kweekgids
Geplaatst op Geef een reactie

Broccoli – De Volledige kweekgids

Omslag Kweekgids Broccoli

Broccoli (Brassica oleracea var. botrytis) is één van de vele kolen die de koolfamilie rijk is. Net zoals bij het broertje bloemkool zijn het biologisch gezien de vlezige bloemknoppen die we ervan eten. De voorlopers van broccoli werden gekweekt in het Middelandse zeegebied en werden later in Italië verder verbeterd tot de broccoli zoals we die nu ongeveer kennen. Vandaar heeft de Latijnse naam ook wel eens de toevoeging italica.

Je kan het je vandaag niet meer inbeelden, maar broccoli is in onze contreien een vrij nieuwe groente, die zijn introductie voor de consument pas eind jaren ’70 deed!

Soorten Broccoli

Broccoli

De groene, ‘goude oude’ broccoli zoals wij hem kennen staat ook wel bekend als de ‘broccoli calabrese’, vernoemd naar Calabria, de Italiaanse regio waar deze broccoli oorspronkelijk gekweekt werd. Deze vormt één mooie kop.

Een ras dat we de laatste jaren meer en meer zien is de ‘broccolo romanesco‘, de “brocolli uit Rome”, of kortweg romanesco. De kop van de romanesco heeft een bijzondere structuur van torentjes die wiskundigen doen denken aan de rij van Fibonnacci en fractalen.

Broccoletto is een vergeten neefje van de broccoli. In plaats van één grote kop vormt deze plant vele vertakte broccolihoofdjes. Deze soort wordt ook wel eens de ‘Italiaanse raapsteel’ genoemd maar heeft in feite weinig te maken met de raapstelen zoals wij ze kennen.

Naast groen vind je broccoli in een hele variëteit aan kleuren. Zo zijn er bijvoorbeeld ook paarse of witte varianten. Deze soorten hebben meestal wat meer weg van broccoletto, met veel vertakte broccolihoofdjes.

Broccoli van De Tuindoos


Standplaats van Broccoli

Broccoli stelt wel vrij hoge eisen aan de bodem. Die moet erg vruchtbaar zijn. Ook moet ze goed water kunnen vasthouden zonder dat de bodem ooit té nat komt te staan.

Zonlicht en Water

Broccoli verkiest een plaatsje in volle zon. Hoewel ze af en to wel wat schaduw kan verdragen is 7 uur zonlicht per dag geen overbodige luxe.

Het is belangrijk voor broccoli dat ze steeds voldoende water ter beschikking heeft zonder dat ze ooit te nat komt te staan. Een humusrijke bodem is hier ideaal voor, die houdt water vast maar laat overtollig water door. Je kan de bodem verbeteren door overheen de jaren goed verteerde compost toe te voegen aan je bodem.

Bodem en Vruchtwisseling

Naast het drainerende karakter van de bodem is het ook belangrijk dat broccoli in een rijke, voedzame bodem komt te staan. Voeg dus een paar weken voor het zaaien een flinke hoeveelheid compost toe.

De ideale bodem voor broccoli heeft een pH tussen 6,0 en 7,5. Dit is neutraal tot licht zuur, je hoeft dus zeker geen kalk toe te voegen aan je bodem (tenzij je problemen zoals klemhart of knolvoet krijgt).

Broccoli is een lid van de grote koolfamilie en dus is vruchtwisseling héél belangrijk. Ze kunnen namelijk last hebben van bijna alle ziektes waar de andere kolen ook last van hebben, zoals klemhart en knolvoet. Je hoeft natuurlijk niet het klassieke schema van wisselteelt met 7 percelen te volgen zoals ik hier heb beschreven, maar een wachttijd van 6 jaar tussen twee teelten kool op hetzelfde perceel is zeker aan te raden om ziektes te vermijden!

schema wisselteelt
Schema Wisselteelt met de 7 percelen

Broccoli Zaaien en Verplanten

Broccoli kent drie verschillende teelten. De vroege teelt, de zomerteelt en de herfstteelt. De zomer- en herfstteelt zijn het eenvoudigst. Bij broccoletto is de vroege teelt wat gemakkelijker omdat deze doorgaans iets minder vorstgevoelig is en wat minder licht nodig heeft.

Bij de vroege teelt zaai je voor onder glas vanaf eind januari tot begin maart. Een zestal weken later kan je dan de plantjes uitplanten op het kolenbed en heb je de eerste oogst in juni.

Om broccoli in juli en augustus te oogsten doe je aan de zomerteelt. Je zaait de broccoli dan voor vanaf eind maart tot in mei en je verplant de jonge plantjes ongeveer 5 weken later.

Voor de herfstteelt met oogst in september en oktober zaai je in juni. 4 weken later kan je dan verplanten. Als je de plantjes naar de koude bak of serre verplant kan je soms nog oogsten in november

Voorzaaien

Broccoli zaai je altijd voor, je zaait nooit ter plaatse.

Het gemakkelijkste is het voorzaaien in bakjes, kleine potjes of persblokjes. Die vul je met zaai- en stekgrond, gebruik geen potgrond. Zaai- en stekgrond is eerder arm aan voedingsmiddelen. Dat zorgt ervoor dat de jonge plantjes een sterk wortelgestel uitbouwen. Zo lopen ze weinig groeiachterstand op bij het verplanten.

De potjes zet je op een warme plaats, 20°C overdag is aan te raden. Wanneer de plantjes gekiemd zijn mogen ze wat koeler staan, ongeveer 15°C. Belangrijk is wel dat ze voldoende licht krijgen.

Wanneer de plantjes tien centimeter hoog zijn en de stengel licht verkleurt kan je ze voorzichtig verspenen. Dat wil zeggen dat je ze uit de kleine potjes of bakjes haalt en naar een grotere pot verplaatst. Gebruik hiervoor een pot met een diameter van ruim 10 centimeter. Deze pot kan je best vullen met goed verteerde compost. Na het verspenen geef je uitgebreid water. De plantjes kunnen na het verspenen even stoppen met groeien en zo een kleine groeiachterstand oplopen.

Je hoeft de plantjes uiteraard niet te verspenen, je kan ook meteen voorzaaien in grote potten. Zo lopen je planten zeker geen groeiachterstand op, maar het neemt natuurlijk wel veel plaats in beslag.

Verplanten

Wanneer de broccoli 4 tot 6 ‘echte’ blaadjes heeft is het tijd om te verplanten. Wacht niet te lang met verplanten, want oudere planten maken meer kans om te ‘schieten’ na het verplanten.

Voor het verplanten moet je de plantjes echter ‘afharden’. Dat wil zeggen dat je ze weerbaar maakt tegen de koude. Geef twee dagen voor het verplanten de broccoliplanten ruim water. Zet de potten overdag gewoon buiten, maar zet ze ‘s nachts toch weer onder glas. Zo raken de planten de koude al wat gewend. Na 2 dagen afharden kunnen de planten de grond in. Zet ze diep genoeg, de kluit waarin ze groeiden moet net onder de grond, zo vermijd je dat de planten omwaaien. Druk goed aan en geef weer ruim water. Na het verplanten volgt weer een kleine groeistilstand.

De afstand waarop je broccoli plaatst kan je min of meer zelf kiezen. Zet je ze wat dichter op elkaar dan krijg je kleinere broccoli, maar een hogere opbrengst per vierkante meter. Zet je ze wat verder uit elkaar dan krijg je een grotere broccoli, met een kleinere opbrengst. Doorgaans nemen we rijtjes van 60 cm met 35 centimeter afstand tussen de planten binnen een rijtje. Maar je kan ze tot wel 25 cm dicht bij elkaar zetten of wel 50 cm afstand nemen.


Teeltzorgen

Na het verplanten vraagt broccoli nog wel wat verzorging. Het belangrijkste is ziekten voorkomen en geregeld water geven.

Water geven

Broccoli mag nooit te nat staan en mag ook het ook nooit te droog hebben. Vooral dat laatste is moeilijk te controleren in droge periodes. Geregeld water geven in de zomer is dan ook heel belangrijk.

Om te zorgen dat er niet te veel water verdampt kan je mulchen. Bij mulchen bedek je de bodem met een laag organisch materiaal. Dat kan bijvoorbeeld met bladeren of grasmaaisel. Deze mulchlaag voorkomt dat het water verdampt.

Onkruid

Een andere reden om een goede mulchlaag aan te leggen is om onkruid te onderdukken. Onkruid neemt de broodnodige voedingsstoffen weg van de broccoliplant.

Je kan natuurlijk ook het onkruid weghalen door te schoffelen, maar aangezien broccoli een relatief oppervlakkig wortelgestel heeft loop je hiermee het risico dat je de wortels beschadigt.

Ziektes

knolvoet bij bloemkool

Broccoli heeft dezelfde klassieke ziektes als andere kolen. De ergste daarvan is ongetwijfeld knolvoet. Knolvoet wordt veroorzaakt door een vervelende schimmel. Deze schimmel tast het wortelgestel van de planten aan waardoor de wortels gezwellen krijgen. Dit bemoeilijkt het opnemen van water en voedingsstoffen. Jonge planten die knolvoet krijgen blijven klein en misvormd, zwaar aangetaste planten vallen om en breken af.

De schimmel die knolvoet veroorzaakt produceert zogenaamde spore. Dit zijn de ‘zaadjes’ van het schimmelrijk. Deze sporen kunnen tot wel 10 jaar in de bodem overleven, wachtend op de volgende kool om aan te vallen. Eenmaal je knolvoet hebt wordt het dus heel moeilijk om er vanaf te raken.

Nog meer dan bij andere ziekten geld hier dus “voorkomen is beter dan genezen”. Een goede vruchtwisseling toepassen, met telkens 6 jaar tussen twee teelten kolen is heel belangrijk. Knolvoet gedijt ook beter op natte gronden, dus een goede drainage van je bodem is belangrijk.

Zijn je planten toch aangetast door knolvoet? Haal dan zo snel mogelijk de aangetaste planten weg. Composteer deze niet. Voeg kalk toe aan de bodem om de pH te verhogen tot ongeveer 7,5. Daar houdt deze schimmel namelijk niet zo van. Is je aantasting erg, wacht dan zeker 10 jaar tot je weer kolen plant op hetzelfde perceel. Ook radijs en rammenas horen biologisch gezien tot de kolen, let hier dus mee op!

Een andere ziekte die je wel eens ziet bij broccoli is de gebreksziekte klemhart. Hierbij zijn de binnenste bladeren van de kool misvormd en blijven klein. De kop kan niet groeien omdat deze ingeklemd raakt door de binnenste bladeren. Klemhart wordt veroorzaakt door een gebrek aan het sporenelement molybdeen. Meestal komt dit door een te zure grond, waardoor de plant moeilijkheden heeft om molybdeen op te nemen. Toevoeging van kalk kan dus helpen.

Plagen

Heel wat insecten houden ook van broccoli en andere kolen. De belangrijkste boosdoener hierbij is de koolvlieg.

Koolvliegen leggen hun eitjes op de grond nabij een kolenplant. Wanneer de larven uit de eitjes komen kruipen ze de grond in en gaan ze rechtstreeks af op hun doel: het afknagen van de wortels. Door de schade die ze daar aanrichten verkleurt de wortel en zal deze later beginnen rotten. De plant heeft dan letterlijk geen poot meer om op te staan en zal omvallen.

Ook hier geldt: voorkomen is beter dan genezen. Voorkomen dat de koolvlieg haar eitjes kan leggen vlakbij een kool is de gemakkelijkste manier om de koolvlieg te bestrijden. Dat kan vrij eenvoudig met een zogenaamde koolkraag. Een cirkelvormig stuk plastic dat je rond de stengel van de kool aanbrengt en dat de bodem afdekt. Een andere manier, die ook helpt tegen andere insecten, is om het volledige koolbed te bedekken met een gaas.

Rupsen van verschillende vlinders en motten durven ook wel eens te eten van de kolen, en dan met name de rupsen van het koolwitje. De makkelijkste manier om je kolen op een ecologische manier te beschermen is door het bed te bedekken met een gaas. Je kan ook geregeld je kolen inspecteren en zodra je rupsen ziet deze platdrukken.


Broccoli Oogsten

Om broccoli te oogsten heb je wat gevoel voor timing nodig. Hoe langer je wacht hoe groter de oogst. Maar wacht je te lang dan gaan de bloemknopjes open en is de broccoli niet lekker meer.

Snijd met een scherp mes de kop van de broccoli met een stuk van de steel er nog aan. Laat de rest van de broccoli gewoon staan. Hier kan je later nog kleine zijkoppen van oogsten.

Ook bij het oogsten van broccoletto laat je de plant gewoon staan om later te oogsten. Meer zelfs, door veelvuldig te oogsten stimuleer je de plant om meer en meer kleine kopjes aan te maken.

Broccoli bewaren

Bij voorkeur oogst je pas vlak voor je de broccoli gaat eten. Broccoli is namelijk niet zo lang houdbaar. Ingewikkeld in vershoudfolie blijft hij ongeveer een week goed in de groentela van de ijskast. Wat ook helpt is om de broccoli met zijn stengel in een glas water te zetten, alsof het een boeket bloemen is. Zo blijft de broccoli nog iets langer houdbaar.


Heb je zin gekregen om zelf broccoli te kweken? Neem dan eens een kijkje bij de broccoli van De Tuindoos

Geplaatst op 2 Reacties

Alle Kweekgidsen van De Tuindoos

Wil je graag alles weten van een bepaalde groente? Een succesvolle oogst van elk kruid? Hieronder heb ik al mijn kweekgidsen opgelijst waar je alle informatie vindt van zaaien tot oogsten. Ik probeer deze zo vaak mogelijk te updaten, zo heb je steeds de beste informatie. Vragen of onduidelijkheden mogen steeds onderaan in de kweekgids gepost worden!

Geplaatst op Geef een reactie

Winterkers of Barbarakruid – De Volledige Kweekgids

Winterkers de volledige kweekgids

Winterkers (Barbarea vulgaris) of het ‘gewoon barbarakruid’ is een winterharde plant waarvan de blaadjes je in de koudste maanden een flinke dosis vitamine C uit eigen tuin geven. De blaadjes smaken bijna zoals waterkers maar dan minder sterk, en de plant heeft ook minder water nodig. Vandaar dan ook de alternatieve naam landkers.

Winterkers is onderdeel van het geslacht van de barbarakruiden die op hun beurt weer tot de familie van de kolen behoren. Naast winterkers of het gewoon barbarakruid heb je bijvoorbeeld ook het vroege barbarakruid (Barbarea verna). Barbarakruid dankt zijn naam aan de heilige Barbara. Barbara is namelijk de heilige van de artillerie en de mijnwerkers en winterkers werd gebruikt om de wonden die zij opliepen door explosies te verzorgen.

Verder lezen Winterkers of Barbarakruid – De Volledige Kweekgids
Geplaatst op Geef een reactie

Koolraap, Koolrabi, Knolraap, wat is het nu?

Koolraap Koolrabi en Rapen omslagfoto

Bij de familie van de kolen zijn er een paar groenten die nogal op elkaar gelijken. Niet alleen van uiterlijk, maar ook van naam. Koolraap, Koolrabi, Knolraap, Meiraapjes, Rapen,… Er lijkt geen touw aan vast te knopen. In deze korte blogpost doe ik even uit de doeken wat de verschillen zijn en zal je snel merken dat het helemaal niet zo moeilijk is!

Verder lezen Koolraap, Koolrabi, Knolraap, wat is het nu?
Geplaatst op Geef een reactie

Koolraap – De Volledige Kweekgids

Koolraap De Volledige Kweekgids omslagfoto

Koolraap (Brassica napobrassica) is een winterse groente met een grote knol. Zowel deze knol als de bladeren kunnen gegeten worden. De knol heeft een lichtzoete smaak die wat weg heeft van aardpeer.

Vele van de groenten die we vandaag kennen komen van ver, zoals Amerika of Azië, maar de koolraap is een echte Europese groente. Hij is ontstaan in Scandinavië als een kruising tussen de kool (Brassica oleracea) en de knolraap (Brassica rapa).

Koolraap, koolrabi, knolrapen, raapjes, meiknolletjes… Het kan soms nogal verwarrend zijn. In tegenstelling tot koolrabi groeit de koolraap vooral onder de grond. Die knol kan ook ruim een kilo zwaar worden, wat niet het geval is bij knolrapen. Meer info over de verschillen tussen deze groenten kan je hier lezen.

Verder lezen Koolraap – De Volledige Kweekgids
Geplaatst op Geef een reactie

Zaaikalender Oktober – Dit kan je zaaien in Oktober

Oktober is echt het einde van het moestuinjaar. Toch kan je in de moestuin nog het een en het ander zaaien vooral ter voorbereiding op het volgende jaar. Een volledig overzicht van wat je deze maand kan zaaien volgt hieronder. De zaden van De Tuindoos die je in de maand oktober kan zaaien vind je hier.

Verder lezen Zaaikalender Oktober – Dit kan je zaaien in Oktober
Geplaatst op Geef een reactie

Zaaikalender September – Dit kan je zaaien in September

In September is de herfst ingezet en zit het moestuinjaar er bijna op. Toch kan je in de moestuin nog het een en het ander zaaien. Een volledig overzicht van wat je deze maand kan zaaien volgt hieronder. De zaden van De Tuindoos die je in de maand September kan zaaien vind je hier.

Verder lezen Zaaikalender September – Dit kan je zaaien in September