Geplaatst op Geef een reactie

Sojaboon of Edamame- De Volledige Kweekgids

Sojaboon kweekgids omslagfoto

Sojabonen (Glycine max) worden al millenia geteeld in Oost-Azië, waar ze een belangrijk onderdeel van het dieet vormen. En dat is niet verrassend, want sojabonen bevatten veel gezonde eiwitten, mineralen en vitamine B. Daarom zijn ze ook zo geschikt voor mensen die wat minder vlees willen eten.

Sojabonen worden tot veel verschillende producten verwerkt zoals sojasaus, tofu, tempeh en sojamelk, maar het eenvoudigste (en lekkerste?) is de onverwerkte variant, de ‘edamame’. Edamame is een Japanse bereiding waarbij de onrijpe peultjes gekookt worden en geserveerd met grof zout. De bonen worden dan uit de peulen gezogen en vormen zo een heerlijke snack.

Soorten Sojaboon

De sojaboon is lid van de ‘vlinderbloemigen’, de familie waartoe ook de andere peulvruchten zoals tuinbonen, boontjes en erwten behoren. Net zoals bij deze planten varieert de grootte van deze plant van heel klein (‘dwerg’ of ‘struik’ variëteiten die zo’n 30 cm hoog worden) tot heel groot (‘stok’ variëteiten die wel 2 meter hoog kunnen worden). Sojaboon is echter nog een heel nieuwe groente in onze contreien en de moestuin. De rassen die hier groeien zijn dan ook nogal beperkt. De sojabonen die hier het best groeien hebben een grootte van ongeveer 50 cm. De teelt van sojabonen is dan ook heel gelijkaardig met die van lage struikbonen. Meer over de teelt van struikbonen kan je hier lezen.

Sojabonen van De Tuindoos


Standplaats van de Sojaboon

Sojaboon groeit op alle types bodem. Belangrijk is dat de bodem niet te nat is.

Zonlicht en Water

Bij voorkeur zet je de planten op een zonnige plek zonder veel schaduw. Een beetje schaduw kunnen de planten wel verdragen, maar de opbrengst is dan lager.

Een goed gedraineerde grond is onontbeerlijk. Een te natte bodem zal tot schimmels leiden. Bovendien warmt een natte bodem trager op, terwijl sojabonen net een warme bodem nodig hebben. De watervoorziening moet wel zo constant mogelijk zijn. Een bodem met een goede humuslaag is dus ideaal. Door enkele jaren een goede vruchtwisseling toe te passen en geregeld compost te geven komt dit vanzelf.

Bodem en Vruchtwisseling

Peulvruchten zoals sojabonen hechten niet veel belang aan de bodem waarin ze gekweekt worden. Meer nog, ze leggen extra stikstof vast in de bodem. Zo krijg je na het kweken van peulvruchten een rijkere grond. Wanneer je een lichte zandgrond hebt kan je wel wat goed verteerde compost toevoegen. Zwaardere grond kan eventueel gebruik maken van een beetje extra kalium.

Peulvruchten hebben veel baat bij de goede bodemstructuur die aardappelen achterlaten. De extra stikstof die peulvruchten aanmaken in de bodem is dan weer ideaal voor kolen. In het vruchtwisselingsschema met de 7 percelen van ons moestuinplan komen de peulvruchten dan ook tussen deze 2 soorten te staan. Hou je je niet aan dit vruchtwisselingsschema zorg er dan wel voor dat er minstens 4 jaar zit tussen twee teelten van sojabonen op hetzelfde stuk grond. Sojabonen kennen niet veel ziektes, maar voorzichtigheid is toch geboden.

schema wisselteelt
Schema Wisselteelt met de 7 percelen

Voorteelt

Sojabonen gaan pas laat op het jaar de grond in, afhankelijk van het zaaimoment zelfs pas in juni. Daardoor kan je een voorteelt doen. Deze groenten zijn dan geoogst voor de bonen gezaaid worden. Ideale voorteelten zijn vroege wortels of pastinaak. Heb je geen aardappelen in je vruchtwisselingsschema, dan zijn vroege aardappelen ook een mogelijkheid. Voor- en nateelt zijn technieken voor de gevorderde moestuinier, maar probeer het eens uit!


Sojaboon Zaaien en Verplanten

Sojabonen hebben een warme bodem nodig om goed te kiemen. Je kan daarom onder glas voorzaaien eind april en mei. Rechtstreeks zaaien kan pas vanaf ongeveer half mei. De bodem moet minstens 15°C zijn om goed te kiemen, en liefst nog warmer. Een truc om sneller rechtstreeks buiten te zaaien is door de bodem te bedekken met een zwarte plastic folie.

Voorzaaien

Door voor te zaaien kan je wat voorsprong nemen. Bovendien kan je de zaden ergens zetten waar ze beschermd staan voor muizen en vogels. Die houden namelijk ook erg van de sojaboon! Voorzaaien doe je in een serre of koude bak. Het gemakkelijkste is voorzaaien in potjes van ongeveer 10 cm doorsnede of in een ondiepe tray. Je mag 2 zaden per pot zaaien, later hou je dan de sterkste plant over.

Zaai in een zaai- en stekgrond, geen potgrond. Hoe je zelf zaai- en stekgrond kan maken kan je in deze blog lezen. Geef voldoende water maar zorg ervoor dat de jonge plantjes geregeld gelucht worden. Zo krijgen ze geen last van schimmels. Het kiemen kan tot 2 weken duren.

Verplanten

Twee weken na het kiemen zijn de plantjes vaak al sterk genoeg om uitgeplant te worden. De juiste plantafstand is afhankelijk van het ras, maar een afstand van 40 tot 50 centimeter tussen de rijen is een goed gemiddelde. Binnen de rij mogen ze 5 tot 10 centimeter van elkaar staan.

Wees voorzichtig bij het verplanten, want net zoals andere peulvruchten heeft de sojaboon een relatief fragiel wortelgestel. De potjes goed natmaken voor het verplanten helpt om dit zonder problemen te doen.

Rechtstreeks zaaien

In de tweede helft van mei kan je de sojabonen rechtstreeks uitzaaien. Ook hier hangt de precieze afstand af van ras tot ras, maar 40 tot 50 centimeter tussen de rijen en 5 tot 10 centimeter binnen de rij is een goede doorsnee.


Sojaboon Teeltzorgen

Na het zaaien heb je niet heel veel werk meer met het verzorgen van de bonen. Het belangrijkste is onkruid wieden.

Onkruid

In het begin van de teelt kan onkruid een probleem vormen. De plantjes zijn nog klein en kunnen daardoor het onkruid niet goed onderdrukken. Ga dan ook geregeld wieden, anders haalt het onkruid de noodzakelijke mineralen uit je bodem. Bovendien droogt grond met veel onkruid trager op en daar zijn vooral schimmels mee geholpen. Je kan ook mulchen met droog materiaal zoals hooi of stro om het onkruid te onderdrukken.

Water geven

Sojabonen hebben niet veel water nodig. Enkel in de meest droge periodes moet je water bijgeven.


Sojaboon Oogsten en Bewaren

Sojabonen kunnen vroeg geoogst worden om als edamame bereidt te worden, of later geoogst als droogboon, waarmee je bijvoorbeeld sojamelk of tofu kan maken.

De vroege oogst gebeurt in de zomer wanneer de peulen nog groen zijn en ze net een beetje beginnen verdikken. Deze bonen bewaren nog een paar dagen in de ijskast, maar maak ze zo snel mogelijk klaar. Dat kan door te koken en te bestrooien met zout. Knijp of zuig de bonen uit de peulen en geniet van deze heerlijke snack.

De late oogst is in de herfst, in de maanden september en oktober. De bonen zijn dan al vrij droog en hard. Trek de plantjes uit de grond bij droog weer en hang ze ergens te drogen. Droge bonen bewaren best lang.


Heb je zin gekregen om zelf sojabonen te kweken neem dan eens in kijkje in mijn webshop.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *