Geplaatst op 2 Reacties

Rabarber – De Volledige Kweekgids

Rabarber De Volledige kweekgids Banner

Rabarber (Rheum rhabarbarum) is een winterharde plant. Dat wil zeggen dat hij jaar na jaar blijft doorgroeien. Je kan dus elk jaar stengels van de rabarber en er een lekker zurig dessert van maken. De frisse zurigheid van rabarber komt van oxalzuur, een zuur dat ook in bijvoorbeeld spinazie zit. In kleine hoeveelheden kan ons lichaam dit zuur perfect verwerken, maar in grote hoeveelheden is het giftig. Eet daarom ook nooit de bladeren van rabarber, deze bevatten namelijk heel hoge concentraties van oxaalzuur. Wat je wel kan eten zijn de bloemknoppen. Deze zouden bijna bloemkoolachtig smaken.

In Groot-Brittannië kweken ze rabarber ook in het donker. Dit heet ‘forceren’. Het forceren verplicht de rabarberplant om snel te groeien en dus kan je al veel vroeger oogsten. Door het gebrek aan licht krijg je bovendien witte rabarberstelen, die veel zachter zouden smaken.

Soorten Rabarber

Er zijn een aantal verschillende rabarbersoorten, maar het belangrijkste en duidelijkste verschil is de kleur van de stengel. Rode rabarber is meestal veel zoeter, maar biedt ook een lagere opbrengst. Groene rabarber is veel groter en steviger, maar is dan ook zuur van smaak. Deze regels zijn niet in steen gebeiteld, maar bieden wel een houvast bij het kiezen van je plant.

Rode RabarberGroene Rabarber
ZoeterZuurder
Kleinere plant, lage opbrengstGrote plant, hoge opbrengst
Gevoeliger voor ziektesBest bestand tegen ziektes

Onze Rabarber

Standplaats

Wat zijn standplaats betreft is rabarber geen veeleisende plant. Denk wel even na voor je een plaats kiest om je plant te zetten. Een rabarberplant kan namelijk wel járen meegaan. Kies je dus meteen voor een goede plek dan ga je er nog lang plezier van hebben.

Zonlicht en Water

Rabarber zet je best niet in volle zon. Met hun grote bladeren doen ze het prima in de halfschaduw. Wil je vroeg oogsten dan zorg je er wel best voor dat je ze op een warm plaatsje zet.

Ook met zompige grond, waar ander groenten het vaak niet goed doen, kan rabarber prima overweg. Je moet wel zorgen dat ze niet onder water komen te staan. Dat kunnen ze even verdragen, maar niet te lang.

Bodem en Vruchtwisseling

Rabarber groeit op bijna alle bodems, maar ze verkiezen luchtige, goed bemeste grond. Extra bemesting of compost is bij het kweken van rabarber dus echt wel aan te raden.

In het vruchwisselingsschema met de 7 percelen valt rabarber onder de ‘Vaste Planten‘. Dit is natuurlijk een ‘denkbeeldig’ perceel. Omdat ze doorlevend zijn kan je deze planten namelijk overal zetten. Belangrijk is wel dat geen jonge rabarber zet waar eerder al rabarber heeft gestaan. De bodem kan namelijk een aantal ziektes bevatten waar de jonge plant niet zo goed mee om kan.

Rabarber Zaaien en Verplanten

Rabarber kan je op twee manieren telen. Je kan een bestaande plant scheuren of je kan ook rabarber voorzaaien en later uitplanten. Het scheuren is natuurlijk het gemakkelijkste, maar het meeste voldoening krijg je van het zaaien van de rabarber. Het voorzaaien kan van maart tot mei. Het verplanten gebeurt in het najaar, rond november.

Rabarber Voorzaaien

Zaai de rabarberzaadjes voor in grote potten. De planten moeten hierin namelijk nog groeien tot je ze kan verplanten eind september en kunnen dan vrij groot worden. Zaai wel meerdere zaadjes per pot. Je kan dan later de sterkste plant overhouden. Je mag hier meteen in potgrond zaaien, je hoeft hier niet voor een zaai- en stekgrond te kiezen. Potgrond kan je trouwens makkelijk zelf maken.

Houd de jonge plantjes op een warme en zonnige plek (bijvoorbeeld in de serre of kas) en geef geregeld water. In de zomer mag je de potten ook gewoon buiten zetten. Na een paar weken mag je wat extra bemesting geven. Vanaf eind september kan je de rabarber buiten uitplanten. Graaf een plantgat dat wat groter is dan de pot en vul de rest op met een goede potgrond. Dat geeft de rabarberplant de ideale start. Plant de rabarber niet te diep en plant ze minstens een meter van elkaar.

Van een rabarber die je zelf gezaaid hebt kan je het volgende jaar nog niet oogsten. De plant moet zich eerst wat settelen en een stevige wortelstok ontwikkelen. Oogst je het jaar nadien wel al dan bestaat de kans dat de plant niet meer terug komt. Vanaf jaar 2 kan je wel echt beginnen oogsten.

Rabarber Scheuren en Planten

Een snellere manier om rabarber te kweken is door het scheuren van een bestaande plant.

In november, wanneer de bladeren afsterven graaf je een bestaande rabarberplant weer op. Deze plant moet minstens 3 jaar ouder zijn. De wortelstok verdeel je vervolgens met een scherpe spade in 4 stukken. Oudere (en grotere) wortelstokken mag je in meer stukken verdelen, maar zorg el dan wel voor dat elk stuk minstens één knop heeft. Dit proces heet scheuren. Na het scheuren bewaar je de wortelstokken een weekje op een droge plaats. Zo droogt het doorgesneden vlak wat op en kunnen ziektes minder snel de wortelstok binnendringen.

Een paar weken voor je gaat planten kan je best de grond al even bewerken met goed verteerde mest en compost. Gebruik zeker de beide. Compost helpt de bodemstructuur te verbeteren zodat deze voldoende water vasthoudt voor de rabarberplant. De mest geeft extra voeding aan de rabarber. Kan je de bodem niet bewerken of ben je het vergeten dan kan je ook tijdens het planten een flinke hoeveelheid potgrond toevoegen aan het plantgat. Dat helpt ook bij de bodemstructuur en geeft ook extra voeding. Potgrond kan je trouwens eenvoudig zelf maken.

Voor het planten van de wortelstokken graaf je een ondiep plantgat. Het is heel belangrijk dat de knoppen van de wortelstok niet onder de grond terechtkomen. Dit verstikt de plant en kan leiden tot rot en andere ziektes.

Teeltzorgen

Eenmaal ze zich goed gevestigd hebben heeft rabarber niet veel verzorging meer nodig. Wat extra bescherming in de winter is wel mooi meegenomen. Wil je graag vroeg rabarber oogsten dan kan je ook proberen om de plant te forceren.

Mulchen tegen Onkruid en Vorst

Tijdens de herfst en winter sterven de stengels van de plant af. Onder de grond blijft hij wel gewoon verder leven. In het voorjaar komt hij dan weer boven. Wanneer de stengels dan nog klein zijn kan onkruid het weinig zonlicht dat beschikbaar is afnemen van de rabarberplant. Wied daarom de grond in het voorjaar en bedek de bodem met een dikke laag organisch materiaal, zoals stro, compost, grasmaaisel of bladeren. Zelfs karton werkt. Deze techniek heet mulchen. De mulchlaag zal het onkruid onderdrukken. Bovendien zorgt het later voor extra voedsel voor de hongerige rabarberplant.

Een bijkomend voordeel van de mulchlaag is dat het verterende materiaal warmte afgeeft en de warmte van de bodem vasthoudt. Als rabarber het lekker warm heeft groeit hij sneller en heb je dus ook een vroegere en grotere opbrengst.

Rabarber Forceren

Je kan de oogst van rabarberstengels forceren of bleken en ze wel een maand eerder oogsten door gebruik te maken van een bleekpot.

De bleekpot houdt de warmte gevangen waardoor de stengels sneller boven de grond komen. Omdat het in de pot donker is denkt de plant echter dat hij in de schaduw staat en gewoon nog een beetje hoger moet groeien om aan het zonlicht te komen. Hierdoor krijg je hele lange, smalle, en bleke stengels. Deze hebben ook een zachtere smaak.

Het beste om te forceren is een speciaal daarvoor gemaakte terracotta pot. Terracotta is licht ademend waardoor het vocht zich niet te veel kan ophopen onder de pot. Toch is het goed om af en toe de bleekpot een uurtje weg te halen om te verluchten. Zo vermijdt je te veel vocht en daardoor ook rot. Deze terracotta potten zijn vaak nogal duur en je kan het evenzeer met andere (bijvoorbeeld plastic) bloempotten proberen. Voorzie dan wel een gat in de zijkant dat helpt bij de verluchting van de plant.

Een terracotta bleekpot die gebruikt wordt om rabarber te forceren.

Geforceerde of gebleekte rabarber. Ze hebben veel langere, lichte stengels en de bladeren blijven klein.

Rabarber Snoeien

In het voorjaar krijgen de planten bloemknoppen. In het ontwikkelen van deze bloemen steekt rabarber veel energie. Maar wij hebben natuurlijk liever dat de plant die energie steekt in het produceren van lekkere, zoete stengels. Breek daarom de bloemknoppen voorzichtig af van zodra je ze ziet. Je hoeft deze trouwens niet weg te gooien. De bloemknoppen kunnen ook bereid worden en hebben een smaak die wat weg heeft van bloemkool.

Bemesten

Rabarbers nemen heel veel voedingsstoffen op uit de bodem. Extra bemesting mag dus zeker voor deze gulzige plant.

Water Geven

Rabarbers zijn niet alleen gulzige planten op het vlak van mest. Ze slurpen ook heel wat water. Daarom wordt rabarber vaak op drassige plekjes geplant. Als dat het geval is hoef je dan ook niet veel extra water te geven. Staat je plant op een iets droger plekje dan moet je goed opletten dat hij nooit droog komt te staan, dat verhindert fel de groei. Te veel water is natuurlijk ook niet goed, maar rabarber kan wel tot een week met zijn poten in het water staan.

Ziekten en Plagen

Rabarber heeft relatief weinig last van ziektes of plagen. Planten kunnen ziek worden omdat ze te oud zijn of besmet raken met een virus.

Goed verzorgde planten kunnen wel 20 jaar meegaan. Maar ook rabarber wordt op een dag te oud en verzwakt dan. De productie loopt achteruit en er treedt verrotting op, meestal in het midden van de plant. Dan kan je de rabarberplant simpel vernieuwen door de wortelstok te scheuren met een scherpe spade. Verdeel ze minstens in 4 stukken, misschien zelfs meer als het een grote wortelstok is. Het middelste deel is het oudste, dat gebruik je best niet opnieuw. De buitenste delen zijn vrij jong en gaan weer minstens een decennium mee.

Sommige rabarberplanten kunnen besmet raken met een virus. Hierdoor krijgen de bladeren aanvankelijk kleine bruine vlekjes, die dan later groter worden en grote gaten vormen in de bladeren. Dit virus is niet heel schadelijk voor de plant maar belemmert de productie wel fel. Scheur deze planten nooit, want de dochterplanten zijn ook besmet met dit virus. Beter is om deze planten te vervangen met nieuwe, jongere planten.

Rabarber Oogsten

Oogsten kan in het voorjaar, vanaf begin mei, of begin april bij geforceerde rabarber. Snij de stelen niet af met een mes. Er blijven dan altijd kleine stukjes zitten die later gaan rotten. Beter is om de stengel met een draaiende beweging los te trekken.

De eerste twee jaar na het zaaien of het eerste jaar na het planten van de rabarber oogst je liever nog niet. De plant heeft dan nog niet voldoende energie opgeslagen in zijn wortelstokken om de oogst van de lekkere stelen aan te kunnen. Om dezelfde reden laat je steeds minstens vier bladeren aan de plant. Zo kan de rabarber nog suikers maken die hij opslaat in zijn wortelstok. Om dezelfde reden oogst je ook niet meer na eind juni. Geef de rabarberplant nog even de tijd om op rust te komen. Vanaf juli maakt de rabarber bovendien veel oxaalzuur aan. Dit zuur is schadelijk in grote hoeveelheden, zo krijg je er bijvoorbeeld nierstenen van. Om dezelfde reden eet je trouwens ook nooit de bladeren van rabarber. Deze bevatten veel oxaalzuur.

Zadenteelt

Rabarbers worden zelden gekweekt met zaad. Ze zijn namelijk niet zaadvast en kruisen makkelijk met wilde rassen zoals Rheum rhaponticum. Maar gelukkig kan je ze makkelijk vermeerderen door te scheuren. Een grote wortelstok kan zo wel vier of meer nieuwe planten maken.

2 gedachten over “Rabarber – De Volledige Kweekgids

  1. Goed om weten,dank u.

    1. Graag gedaan Jean Pierre, als je nog vragen hebt mag je ze gerust stellen.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *