Posted on Geef een reactie

Veldsla – De Volledige Kweekgids

Veldsla De Volledige Kweekgids

Veldsla (Valerianella locusta) is misschien maar een klein plantje, maar is zeer belangrijk. Dit inheemse plantje is namelijk winterhard en kan zonder veel problemen de winter overleven. Het zit bovendien vol vitamine C en ijzer. Veldsla komt in heel Europa in de natuur voor en wordt al eeuwen in het wild geplukt. Vanaf het einde van de 18e eeuw zijn ook boeren het beginnen verbouwen. Sindsdien is het een veelgegeten wintergroente.

Soorten Veldsla

Veldsla komt krofweg in 2 verschillende rassen voor. Je hebt langwerpige en rondbladige veldsla.

Langwerpige en Rondbladige Veldsla

Langwerpige, grootbladige of breedbladige veldsla produceert relatief grote blaadjes, terwijl de rondbladige of kleinbladige variant iets kleinere blaadjes heeft. Deze laatste groeit minder snel maar is wel beter bestand tegen de koude. Je kan de langwerpige rassen ook herkennen aan het iets dikker zaad.

Langwerpig BladRondbladig
Langer dikker bladKortere, rondere blaadjes die dicht op elkaar zitten
Groeit snelGroeit wat trager
Is minder winterhardKan uitstekend tegen de koude

Standplaats

Veldsla komt uiteraard op best op het perceel van de bladgroenten, maar stelt verder heel weinig eisen.

Zonlicht & Water

Veldsla houdt het graag droog, ander krijgen ze last van schimmel. Zaai de plantjes daarom op een plekje dat snel opdroogt en goed water doorlaat. Hij kan ook wel wat zonlicht gebruiken, maar het mag toch niet te warm worden. Ideaal is dus een plekje waar af en toe wat wind waait. Vaak wordt er ook in de koude bak of serre gezaaid, maar zorg er voor dat die geregeld wordt gelucht.

Bodem & Vruchtwisseling

Veldsla stelt geen heel hoge eisen aan de bodem. Zoals gezegd is het belangrijk dat de bodem goed vocht doorlaat, hij mag dus niet te zwaar zijn. Daarnaast heeft hij ook graag een kalkrijke grond met een pH tussen 6.5 en 7.5. Zit je lager geef dan gerust een klein beetje kalk bij. Verder hoef je je helemaal geen zorgen te maken over bemesting. Veldsla is sterk genoeg om op elke grond te groeien.

Ook wat betreft de vruchtwisseling is veldsla helemaal niet kieskeurig. Uiteraard komt dit plantje het beste bij de bladgroenten te staan. Omdat ze weinig ziektegevoelig zijn en de enige groente van de valeriaanfamilie is dat echter geen vereiste.

schema wisselteelt
Schema Wisselteelt met de 7 percelen

Voor- & Nateelt

Omdat je veldsla zo laat in het najaar zaait, is het een klassieke nateelt. Dat wil zeggen dat ze na een andere groente kweekt. Je kan ze na bijna elke bladgroente zetten, maar je kan ze ook zaaien op het perceel van de aardappelen nadat ze zijn geoogst.

Zaaien & Planten

Neem je een kijkje op de zaaikalender dan merk je dat je veldsla heel laat en heel vroeg op het jaar kan zaaien. Dat komt natuurlijk omdat ze zo uitstekend tegen de koude kunnen. In volle grond kan je in augustus zaaien en de hele winter door oogsten. Je kan ook in september zaaien en oogsten in februari of maart. Onder koud glas zoals de serre of koude bak kan je in september zaaien om in de winter te oogsten of vanaf eind januari tot in februari om in april te oogsten. Heb je geen serre of koude bak dan kan je ook in potjes zaaien die je bij kans op (nacht)vorst binnen haalt. 

In volle grond kweken

Zaai je in volle grond (en dus niet onder glas) dan zijn er twee momenten waarop je kan zaaien. Je kan een eerste keer zaaien in augustus. De plantjes zijn dan al vrij sterk gegroeid voor de winter en dus kan je er van oktober tot in juni van blijven oogsten. Een tweede keer zaaien kan in september. De plantjes zullen dan echter nog niet tot volle wasdom zijn voor de winter. Je laat ze dan best rustig doorgroeien in de winter en oogst ze in februari of maart.

Je zaait veldsla best niet te dik. Om schimmel te voorkomen moet de wind er goed door kunnen. Zaai daarom op rijtjes die 25 cm uit elkaar staan. Idealiter komt er elke 5 cm op een rij een plantje. Je kan dat doen door slechts elke 5 cm te zaaien, maar je kan ook iets dikker zaaien (bijvoorbeeld elke centimeter) en later uit te dunnen. De jonge plantjes kunnen dan meteen een slaatje in.

Veldsla is een moeilijke kiemer. Je kan de veldsla helpen bij het kiemen door vlak na het zaaien de grond te bevochtigen en vervolgens de grond heel lichtjes aan te drukken.

Onder koud glas kweken

Door onder koud glas (bijvoorbeeld een koude bak of een serre) te zaaien kan je heel wat later zaaien. Je kan in september zaaien zodat de plantjes al voldoende groot zijn wanneer de winter er aan komt. Je kan dan de hele winter oogsten van de veldsla. Vroeg in het voorjaar (vanaf half januari tot en met februari) kan je ook zaaien zodat je in april al kan oogsten. Hou dezelfde afstanden aan voor het zaaien zoals bij de kweek in volle grond.

Wanneer je onder koud glas zaait moet je wel geregeld luchten. Bij voorkeur doe je dit elke dag, behalve bij vorst.

In potten kweken

Heb je maar een beperkte ruimte dan kan je zeker ook in potten kweken. Je kan dan de zaaikalender van de teelt in volle grond aanhouden en de potten steeds buiten laten staan. Je kan ook de zaaikalender van de teelt onder koud glas aanhouden en de plantjes overdag buiten zetten en ‘s nachts weer binnen halen.

Kies voor een grote en diepe pot die je vult met goede zaai- en stekgrond. Zorg voor een goede drainage door op de bodem hydrokorrels of wat potscherven te leggen. Vervolgens verspreid je de zaadjes over de hele pot. Voor een pot met een diameter van 20 cm zijn 40 zaadjes ruim voldoende. Je zal dan een aantal jonge plantjes moeten uitdunnen, maar die kunnen meteen een slaatje in.

Teelt

Na het zaaien heb je niet zo heel veel werk meer met veldsla. Het belangrijkste is dat je plantjes die te dicht opeen staan uitdunt en je het onkruid wiedt.

Uitdunnen

In het ideale geval is er tussen twee plantjes minstens 5 cm ruimte. Wanneer je iets te dik gezaaid hebt ga je dus moeten uitdunnen. Gooi de uitgedunde plantjes niet weg! Ook de jonge plantjes hebben veel smaak. Je kan ze meteen in een winters slaatje gebruiken.

Onkruid

Onkruid kan een probleem zijn bij veldsla. Ze kunnen namelijk niet het onkruid onderdrukken zoals andere gewassen (zoals pompoenen of aardappelen) dat doen. Daarom kan je best mulchen. Mulchen doe je door stro, bladeren of houtsnippers tussen de planten te verspreiden. De mulchlaag zal het onkruid onderdrukken. Bijkomend voordeel is dat de mulchlaag ook beschermt tegen extreme koude. Veldsla kan wel wat vorst verdragen, maar bij temperaturen van -5 tot -10°C kan het die extra isolatie zeker gebruiken. Gebruik in dit geval geen gazonmaaisel om te mulchen, de sprietjes blijven aan je veldsla kleven. En dat is niet zo aangenaam!

Mulchen in de moestuin met houtsnippers
Mulchen in de tuin met houtsnippers

Water Geven

Veldsla mag geregeld water krijgen, maar mag nooit te lang nat staan. Zorg dus dat je een goed drainerende bodem hebt. Als je toch een zware bodem hebt waar water lang op blijft staan, wees dan matig in het gieten en geef liever elke dag een beetje dan op een dag heel veel.

Ziektes

Veldsla heeft zeer zelden te maken met ziektes. Het is namelijk het enige plantje in de moestuin uit de valeriaanfamilie en dus kunnen ziektes moeilijk standhouden. Af en toe kan veldsla last krijgen van schimmels. Dat kan je voorkomen door er voor te zorgen dat de bodem snel weer opdroogt. Zorg daarom voor voldoende afstand tussen de planten en wied geregeld. Groei je in de serre of een koude bak, verlucht deze dan af en toe.

Plagen

De belangrijkste plaag voor veldsla zijn slakken. Slakken kan je best vermijden door in september of oktober te zaaien. Wanneer de plantjes dan boven komen heb je net de minste slakken. Toch last van slakken? Gebruik dan een slakkenval om van deze beestjes af te raken.

Oogsten

Wanneer je veldsla kan oogsten hangt volledig af van wanneer en hoe je gezaaid hebt. Oogsten kan van zodra de plantjes zo’n 10 cm groot zijn. Wie in augustus in volle grond zaait kan de hele winter oogsten van oktober tot januari. Heb je pas in september in volle grond gezaaid dan laat je de plantjes in de winter gerust en oogst je in februari of maart. Onder koud glas kan je zaaien in september, dan kan je in de winter vanaf halverwege november tot in maart oogsten. Heb je in je serre of koude bak (of binnen) in januari of februari gezaaid dan kan je oogsten in april.

Je kan veldsla op 2 manieren oogsten. Oogst je hem in zijn geheel, dan snijd je de plant vlak boven de grond af. Het is ook perfect mogelijk om enkel de buitenste blaadjes te oogsten voor een slaatje en de rest van het plantje te laten staan.

Bewaren

Veldsla kan verrassend lang bewaard blijven. Leg hem tussen twee blaadjes licht vochtig keukenpapier en hij blijft nog een week goed.

Zadenteelt

Wil je graag je eigen zaden kweken om volgend jaar te zaaien? Oogst dan de sterkste planten niet. Rond deze planten laat je zo’n 30 cm ruimte. Wanneer het warmer wordt zal de veldsla doorschieten. Dat wil zeggen dat hij een heel pak groter wordt (wel 30 cm hoog) en in bloei komt te staan. Dit gebeurt meestal in mei. Eind juni zijn de zaden dan klaar en vallen ze vanzelf op de grond. Wees de natuur dus een stapje voor en trek de planten tijdig volledig uit de grond. Hang ze te drogen op een koele plaats. Bewaar de zaden op een koele en droge plek.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *